اهمیت سود.پایان نامه در مورد جریان های نقدی

دانلود پایان نامه

اهمیت سود و محتوای اطلاعاتی آن

سود حسابداری یکی از متغیرهایی است که می توان گفت بیشترین توجه استفاده کنندگان صورت های مالی از جمله مدیران، تحلیل گران مالی و سرمایه گذاران را به خود جلب نموده است و هرکدام به نوعی منافع خود را در آن پیگیری می کنند. تحلیل گران مالی به منظور پردازش و تفسیر اطلاعات، نیازمند درکی درست از اجزای سود گزارش شده می باشند. سود با توجه به اینکه تعیین کننده میزان رشد شرکت در آینده بنگاه می باشد به عنوان یکی از مهم ترین اطلاعات مورد توجه کاربران می باشد (آسیم، 1390). توجه به اجزای سود می تواند به استفاده کنندگان صورت های مالی کمک کند تا قضاوت و ارزیابی بهتری از ارزش آتی بازار سهام و در نهایت بازده سرمایه گذاری خود داشته باشند (عباس زاده و همکاران، 1390). بنابراین سود حسابداری بیش از سایر اطلاعات بوسیله تحلیل گران و سرمایه گذاران بازار ها مورد استفاده قرار می گیرد زیرا یک دید کلی درباره عملکرد شرکت ها ارائه می دهند و در ارزشیابی شرکت به آنها کمک می کند (یعقوب نژاد، 1386). سود حسابداری یکی از اقلام با اهمیت صورت های مالی است که اثر مهمی بر تصمیمات استفاده کنندگان صورت های مالی می گذارد . این اثرگذاری سود بر تصمیمات استفاده کنندگان صورت های مالی، نشان از وجود محتوای اطلاعاتی سود است. از دیر باز سود حسابداری به عنوان رقمی ارزنده در مجموعه صورت های مالی به عنوان معیاری جهت ارزیابی عملکرد شرکت و متعاقبا اتخاذ تصمیم های منطقی مورد توجه استفاده کنندگان از صورت های مالی به ویژه سرمایه گذاران بالفعل و بالقوه بوده است. با استفاده از مبنای تعهدی می توان ادعا نمود که سود حسابداری همواره با جریان های نقدی برابر نبوده بلکه جزء تعهدی نیز در تعیین سود حسابداری مکمل جزء نقدی است از این رو تفکیک سود به اجزای تشکیل دهنده آن و سپس بررسی تاثیر هریک از این اجزا بر نحوه واکنش سرمایه گذاران حائز اهمیت است (سروش یار، 1388). به هر حال سود نشان دهنده خلاصه عملیات واحد تجاری است که بر اساس حسابداری تعهدی محاسبه می شود به طوری که سود در تصمیم گیری هایی مانند بررسی شرکت هایی که قصد دارند سهامی عام شوند، سرمایه گذاری سرمایه گذاران و اعتباردهی اعتبار دهندگان مورد توجه قرار می گیرد (دچو، 1994). بر اساس بیانیه شماره 1 مفاهیم حسابداری هیات تدوین استانداردهای حسابداری مالی، سود را می توان در موارد زیر مورد استفاده قرار داد (خواجوی و ناظمی، 1384):

  • ارزیابی عملکرد مدیریت؛
  • ارزیابی توان سودآوری واحد تجاری؛
  • برآورد مخاطرات سرمایه گذاری در واحد تجاری یا اعتباردهی به آن.

از نظر دچو و همکاران (1998) با وجود این که در مدل های تئوری برای محاسبات، بیشتر از جریان نقدی استفاده می شود، ولی سود حسابداری در ارزیابی سهام و اندازه گیری عملکرد مدیریت، بسیار مورد استفاده قرار می گیرد. در حقیقت سود جایگاهی مرکزی در حسابداری دارد. بنابراین با توجه به دارا بودن کاربرد های متنوع، سود حسابداری یک قلم بسیار با اهمیت صورت های مالی است که توجه استفاده کنندگان به آن معطوف می شود. دلایل زیادی برای برتری سود حسابداری و علل به کار گیری آن پیشنهاد شده است. بیور (1998) و دچو بر این باورند که یکی از دلایل، توانایی سود برای پیش بینی جریان نقد آتی است. تمامی دلایل فوق نشان می دهد که سود دارای محتوای اطلاعاتی است. نظر به اهمیت بالا و نقش محوری سود برای استفاده کنندگان از اطلاعات مالی و با توجه به محدودیت های آن از جمله عینی نبودن اعداد و ارقام سود گزارش شده (به دلیل محدودیت های ذاتی مبنای تعهدی)، پژوهشگران بسیاری به بررسی آثار و نتایج این عدم عینیت سود حسابداری پرداخته اند. در این زمینه کیفیت سود از مهمترین حوزه های تحقیقی است که بخش گسترده ای از مفاهیم و تعاریف و معیارهای اندازه گیری سود را در بر می گیرد. در زیر به بررسی اهمیت سود و محتوای اطلاعاتی آن می پردازیم.

 

2-1-4-1اهمیت سود

بنابر آنچه ذکر شد، صورت های مالی یکی از مهمترین منابع در دسترس استفاده کنندگان صورت های مالی جهت اخذ تصمیمات اقتصادی سودمند است. در مبانی نظری کشورهای مختلف، اهدافی برای این گزارشگری مالی در نظر گرفته شده است. مفاهیم نظری گزارشگری مالی ایران، هدف صورت های مالی را چنین بیان می کند:

«هدف صورت های مالی عبارت از ارائه ی اطلاعاتی تلخیص و طبقه بندی شده درباره وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطاف پذیری مالی واحد تجاری است که برای طیف گسترده از استفاده کنندگان صورت های مالی، در اتخاذ تصمیمات اقتصادی مفید واقع گردد.» (کمیته تدوین استانداردهای حسابداری، 1381، ص 487).

یکی دیگر از مواردی که توسط استفاده کنندگان صورت های مالی مورد توجه قرار می گیرد، عملکرد مدیریت واحد تجاری است. استفاده کنندگان صورت های مالی جهت اتخاذ تصمیمات مناسب در ارتباط با هر واحد تجاری بایستی از مدیریت و نحوه عملکرد آن در واحد تجاری، اطلاعاتی را کسب نمایند. صورت های مالی یک منبع با اهمیت جهت ارزیابی مدیران و کسب اطلاعات درباره مدیریت واحد تجاری است و در این میان، سود حسابداری یا همان نتایج عملکرد مالی واحد تجاری، مهمترین نقش را جهت ارائه ی اطلاعات مذکور داراست. به عبارت دیگر استفاده کنندگان صورت های مالی می توانند با استفاده از سود حسابداری، توانایی واحد تجاری را در ایجاد وجه نقد، زمان و قطعیت ایجاد آن ارزیابی کنند. همچنین سود بیانگر عملکرد شرکت و نحوه انجام وظیفه مباشرتی مدیریت یا حسابدهی آن ها در قبال منابعی است که در اختیارش قرار گرفته است. بنابراین سود حسابداری یکی از اقلام صورت های مالی است که جهت نیل به اهداف ارائه آن صورت ها توسط استفاده کنندگان صورت های مالی، نقش مهمی را ایفا نموده و به آن ها کمک می کند که تصمیمات مناسب و معقولانه تری را اتخاذ نمایند

 

.2-1-4-2 محتوای اطلاعاتی سود

موضوعرفتارقيمتاوراقبهاداروارزشيابي داراييهايماليازآغازشكلگيريبازارهايسرمايه هموارهموردتوجهمحافلعلميوسرمايهگذاران بودهاست.بهرغممشكلاتموجوددرمطالعهو ارزيابي مدلتصميمگيريافراد،دلايلبسياريبراي ضرورتانجاممطالعهدرزمينهمحتواياطلاعاتي گزارشهاي ماليونحوهكاربرداطلاعاتحسابداري وجودداردكهدرنهايت،هدفآنافزايشكيفيت اطلاعاتگزارش شدهبهمنظوربهسازيمدلتصميم است. از سویی دیگر، هدف حسابداری فراهم آوردن اطلاعات مالی برای استفاده کنندگان، در جهت کمک به بهبود فرایند تصمیم گیری می باشد، در حالی که هدف از انجام تحقیقات و مطالعات حسابداری ارزیابی مفید بودن اطلاعات برای سرمایه گذاران و سایر استفاده کنندگان می باشد. صورت های مالی منابع مالی بسیار مهمی از اطلاعات مالی می باشند که سرمایه گذاران در تصمیم گیری های مربوط به سرمایه گذاری به آن نیاز دارند (هاشمی و بهزاد فر، 1390). محتوای اطلاعاتی سود حسابداری یکی از موضوعات جالب در زمینه تحقیقات حسابداری است که از زمان بال و براون (1968)[1] که اولین تحقیق را در این زمینه انجام داده اند، تاکنون مورد توجه محققین زیادی قرار گرفته است. محققین مختلف با رویکردهای مختلفی محتوای اطلاعاتی سود حسابداری را مورد بررسی و آزمون قرار داده اند. بیشتر محققان بر این مساله توافق دارند که سود حسابداری دارای محتوای اطلاعاتی می باشد. تحقیقات انجام شده در زمینه ارتباط بین داده های حسابداری و سود حسابداری بسیار متنوع بوده و چندین دهه را پوشش می دهد.

محتوای اطلاعاتی اقلام حسابداری در رابطه با پیش بینی برخی از عوامل از جمله بازده و سود سهام و توضیح ارزش بازار سهام شرکت می باشد. منظور از محتوای اطلاعاتی یک معیار حسابداری، میزان استفاده و فایده آن در فرایند تصمیم گیری فعالان بازار سرمایه می باشد. فرانسیس (2008) رابطه بین اجزای اقلام تعهدی و جریان های نقدی با بازده سهام را بررسی نموده و دریافته است که بین اجزای سود و بازده سهام رابطه مثبت و معناداری وجود دارد؛ به ویژه رابطه بین جریان های نقدی و حساب های دریافتنی با بازده سهام قوی تر است. هم چنین چاریتو و همکاران (2000)[2] در ژاپن به این نتیجه رسیدند که اولا جریان های نقدی، محتوای اطلاعاتی بیشتری در تشریح بازده سهام در مقایسه با سود دارند و ثانیا، جریان های نقدی زمانی که سود ثبات ندارد، نقش با اهمیت تری در بازار سهام نسبت به سود بازی می کنند و اهمیت بیشتری دارد (رهنمای رودپشتی و همکاران، 1388).

بارث و همکاران (1999) ارتباط اجزای نقدی و تعهدی با ارزش بازار سهام را مورد بررسی قرار داده اند. آنها دریافته اند که اجزای نقدی و تعهدی به پیش بینی مربوط هستند و آگاهی از اجزای تعهدی و جریانات نقدی سودها به تشریح ارزش بازار سهام علاوه بر ارزش دفتری سهام و سودهای غیر عادی کمک می کند.

چان و همکاران (2006) توانایی پیش بینی بازده سهام با استفاده از اجزای اقلام تعهدی را بررسی نموده و به این نتیجه رسیدند که اقلام تعهدی قدرت پیش بینی کنندگی بازده آتی سهام را دارند. اگر این اقلام به صورت اختیاری و غیر اختیاری تجزیه شوند؛ قدرت پیش بینی کنندگی به بخش اختیاری اقلام تعهدی بر می گردد و یک رابطه منفی قوی بین اقلام تعهدی و بازده آتی سهام وجود داردو هم چنین اقلام تعهدی تا حدودی منعکس کننده میزان دستکاری سود توسط مدیران هستند.

اما واکنش سهام بازار به اطلاعات، می تواند کاملا متفاوت باشد. در برخی موارد واکنش افراد عقلایی[3] نمی باشد و باعث ناهنجاری هایی از جمله افزایش یا کاهش بیش از حد قیمت ها می شود. واکنش بیش از اندازه یا کمتر از اندازه زمانی رخ می دهد که افراد با توجه به اطلاعات جدید، قیمت سهام را بیشتر یا کمتر از ارزش ذاتی آن تعیین می کنند. اگرچه بازار پس از گذشت زمان به اشتباه خود پی برده و به حالت تعادل باز می گردد، اما این رفتار اقتصادی[4]، نوعی رفتار غیرعقلایی در بازار محسوب می شود که شاید بتوان آن را نوعی واکنش منطقی نسبت به عدم اطمینان سرمایه گذاران تلقی نمود. به هر حال، سودحسابداريبرمبنايتعهدي شناساییوگزارش میشودو معمولااستفادهازمبنايتعهديموجبمتفاوتشدنمیزانسودعملیاتی گزارش شدهبا جریاناتنقديعملیاتیوگزارشیکسرياقلامتعهديدرصورت هايمالیخواهدشد. از طرف دیگرمحتواياطلاعاتیسودواجزايآن،بهطورگستردهايدرمتون حسابداريومالیموردآزمون قرارگرفتهاست (حقیقت و بختیاری، 1387).

بیشترمطالعات بررويمحتوايافزاینده اطلاعاتی،سودهايحسابداريرابهجریاناتنقدي عملیاتی،اجزايتعهديعاديو اجزايتعهديغیرعاديتجزیهنمودهوبازدهسهامراباهریک ازاجزاءمرتبط میسازند. به همین ترتیب، تحقیقاتزیاديدرادبیاتحسابداري،بهرابطهمنفیبینکلاقلامتعهديوبازده آتی سهامبهعنواناقلامتعهديخلافقاعدهپرداختهاندکهاولینآنهابه وسیلهاسلونانجام شدهاست. اسلون (1996)[5]اینرابطهمنفیرااقلامتعهديخلافقاعدهنامنهادوعلتاین امرراوجودسرمایهگذارانبیتجربه دربازاردانست. مفهوماقلامتعهديخلافقاعدهآناستکهسرمایهگذارانسودهايآتیراباتوجهبه اطلاعاتگذشتهبرآوردمیکنندوزمانیکهسودهايآیندهاعلاممیشود،میزاناین سودهاباتوجهبه حرکتمعکوساقلامتعهدينسبتبهانتظاراتسرمایهگذاران،پایین تریابالاترخواهدبودوبهنوعی موجب غافل گیريسرمایهگذارانمیشود.سودا و همکاران (2005) رابطه بین اجزای تعهدی حسابداری و بازده سهام را بررسی کردند. بر اساس نتایج تحقیق آنان اقلام تعهدی غیر عادی قدرت توضیحی افزاینده ای برای بازده آتی دارند و بازده آتی سهام بوسیله اجزای تعهدی سود جاری قابل پیش بینی است. ویلسون (1987) در تحقیقی محتوای افزاینده ی اطلاعاتی اجزای سود تعهدی و نقدی سود را بررسی کرد. نتایج تحقیق وی نشانگر آن است که مجموعه ارقام تعهدی و وجه نقد ناشی از عملیات با یکدیگر دارای محتوای اطلاعاتی افزاینده نسبت به محتوای اطلاعاتی سود است و همراهی و ارتباط مثبتی بین اجزای تعهدی و نقدی و بازده سهام شرکت وجود دارد.

 

[1]Ball &Brown (1968)

[2]Charyto et al (2000)

[3]Rational

[4]Economic Behavior

[5]Sloan, R. G. (1996)

دانلود پایان نامه