روند توسعه مفهوم سرمايه اجتماعي

دانلود پایان نامه

روند توسعه مفهوم سرمايه اجتماعي

توجه به انسان و احساسات و تمايلات فردي وي از دهه 1930 ميلادي در مطالعات سازمان آغاز شد. اولين آنها كارهاي ماري‌پاركر فالت و مطالعات هاثورن بودند، در اواخر رويكرد سازمان يادگيرنده در دهه 90 با تاكيد بر پرورش انسان‌ها شكل گرفت.

در همين راستا، در سالهاي اخير مفهوم سرمايه اجتماعي مدنظر مديران كسب و كار و انديشمندان مديريت قرار گرفته است (فقيهي و فيضي، 1385). خاستگاه اين مفهوم، علم جامعه‌شناسي است و اولين بار در كارهاي هاني‌فان در 1916 ميلادي به معني مراوده اجتماعي، حسن نيت، كمك و همدردي در زندگي روزمره بكار رفت. اين مفهوم هم اكنون در سياستگذاري، اقتصاد، برنامه‌ريزي شهري، روانشناسي اجتماعي و ساير رشته‌ها نيز گسترش يافته است (Porte , 1998).

تا قبل از رواج مفهوم سرمايه اجتماعي، در مديريت مفهوم سرمايه انساني مطرح بود. سرمايه انساني مجموع صفات مثبتي است كه يك فرد داراست مثل آموزش، تجربه و ويژگي‌هاي شخصيتي، تحت پارادايم سرمايه انساني، سازمان بايد خود را به تركيب بهينه‌اي از سرمايه انساني مجهز نمايد. براي ايجاد اين تركيب مفهوم مديريت منابع انساني توسعه يافت كه اين وظيفه را در قالب فرآيندهاي جذب، نگهداري و پرورش نيروي انساني بر عهده داشت.

در اين ديدگاه، سرمايه انساني به دو دسته تقسيم مي‌گردد: سرمايه انساني ويژه شركت و سرمايه انساني عام(firm specific and general human capital ). سرمايه انساني ويژه شركت، دانش، مهارت و توانايي‌هايي است كه فرد در اختيار دارد و به طور خاص درون سازماني كه در آن كار مي‌كند، كارا و موثر است مثلاً دانش، مهارت‌هاي مربوط به عمليات توليدي شركت، متناسب بودن سبك ارتباطي مديران با فرهنگ شركت. سرمايه انساني عمومي، دانش، مهارت و توانايي‌هايي است كه براي سر و كار داشتن با محيط بزرگتر سازماني لازم است مثلاً شناخت رقبا، مشتريان و تامين كنندگان و نحوه اداره آنها. تركيب مناسب اين دو نوع سرمايه انساني براي سازمان مزيت ايجاد مي‌كند و سازمان با داشتن اين مزيت به حركات رقابتي در بازار دست مي‌زند (Offstien e,t., 2005) .  ديدگاه  سرمايه انساني به شركت، در دنياي كه شركتها و كاركنان در ميان شبكه‌هاي اجتماعي و ارتباطات با كنشگران ديگر سازمانها فرو رفته‌اند، ناكافي است. براي تكميل ديدگاه سرمايه انساني كه روي توانايي فرد تاكيد داشت، مفهوم سرمايه اجتماعي مطرح شد كه بر پيوندهاي اجتماعي متمركز است. در واژه سرمايه اجتماعي، سرمايه به ثروت روي هم انباشته است كه ثروت بيشتري توليد مي‌كند، اشاره دارد و اجتماعي بيان مي‌كند كه اين ثروت حالت شبكه‌اي و شراكتي دارد. منابع موجود در شبكه دارايي‌هاي شخصي محسوب نمي‌شوند و هيچ كس به تنهايي مالك آن نيست. امروزه سرمايه اجتماعي به عنوان پديده‌اي مديريتي نقشي بسيار مهم‌تر از سرمايه فيزيكي و انساني در سازمانها دارد. در اين پارادايم، حتي اگر سرمايه‌هاي فيزيكي و انساني استراتژيك سازمان بسيار ارزشمند و غني باشد، همچنان اين سرمايه‌ها نيازمند سرمايه اجتماعي هستند تا به همديگر اعتماد داشته باشند و بتوانند به طور موثري با هم همكاري داشته باشند. نمودار زير سير تكاملي سرمايه‌هاي مورد توجه سازمانها را نشان مي‌دهد (م دكتر علي دهقانپورفراشاه-  1387).

نمودار شماره 1: سير تكاملي سرمايه

سرمايه مورد تاكيد سازمان‌ها سرمايه فيزيكي سرمايه انساني سرمايه اجتماعي
مظاهر سرمايه زمين، ماشين‌آلات تجربه و دانش كاركنان، خلاقيت فردي ارتباطات بين‌فردي و بين‌سازماني، اعتماد

تكامل در طي زمان

2-8- ابعاد سرمايه اجتماعي

دانلود پایان نامه