فناوری

۸ میلیون تومان برای یک پردازنده؛ روایت ساخت قدرتمندترین چیپ اینتل برای PC

دقیقاً یه سال پیش و در آگوست ۲۰۱۶، وقتی که اعضای تیم اجرایی اینتل در حال حرکت به طرف مقر اصلی خود واسه شرکت تو یه جلسه کاری بودن، تصمیمی عجیب گرفتن و با هم قرار گذاشتن تا دست به اقدامی غیر عادی بزنن؛ کاری که مثل اقدامات قبلی اینتل نبوده باشه.

تصمیم براین شد تا نقشه راه سال ۲۰۱۷ رو دستکاری کنن و یه ابر-پردازنده واسه کامپیوترای شخصی رو به دست کاربران علاقمند برسانند؛ پردازنده ای ۱۸ هسته ای به نام core i9-7980XE از سری X که همین دیروز.

این چیپ، قوی ترین پردازنده ایه که اینتل تا کنون واسه کامپیوترای شخصی پیشرفت داده. قیمتش هم البته ارزون نیس. برچسب ۲۰۰۰ دلاری (بدون مالیات و سود بازار، چیزی حدود ۷ میلیون ۶۰۰ هزار تومن) باعث می شه تا هر کاربر علاقمندی، نتونه به اون دست پیدا کنه و این چیپ، بیشتر حکم یه رویا رو واسه گیکا داشته باشه.

ریشه این پردازنده قوی و ۱۸ هسته ای، برمیگرده به نوآوری سال گذشته اینتل که یه پردازنده سری E و ۱۰ هسته ای از نسل برادول بود؛ محصولی که تنها چند ماه در بازار حضور داشت و با قیمتی ۱۷۲۳ دلاری به فروش می رسید اما بازخورد بسیار مثبتی گرفت. همین بازخورد مثبت، تبدیل شد به جرقه ای تو ذهن اینتل واسه ساخت ابر-پردازندهای بعدی واسه دنیای کامپیوترای شخصی.

«آناند ریویستا»، مدیر گروه پلتفرم دسکتاپ در اینتل میگه: «پردازنده ۱۰ هسته ای سال پیش، از چیزی که فکر می کردیم فروش خیلی بالاتری داشت. فکر می کردیم باید دست کم این محصول ۶ ماه در بازار باشه تا بتونیم بازخورد بگیریم، ولی در همون دو سه ماه اول، حسابی انتظارها رو جابه جا کرد و این پیام رو به ما رساند که مخاطبین ما علاقه مند این تکنولوژیا هستن.»

کی یه پردازنده ۸ میلیون تومانی می خواد؟

این روزا اکثریت کاربران دیگه به یه کامپیوتر رومیزی قوی احتیاجی ندارن. این موضوع جای تعجبی نداره. خیزش موبایل، تبلت و نوت بوکای فوق باریک و هم اینکه دستگاه های هیبریدی مانند مایکروسافت سرفس، باعث رقم خوردن سرنوشتی شوم واسه کامپیوترای شخصی رومیزی شده. اما در حالی که بازارهای جدید باعث شده تا کامپیوترای شخصی به گوشه رینگ بخزند، اینتل باور داره که حضور در همین گوشه رینگ، براش خوبه و می تونه از مشتریان اون کسب درآمد کنه.

مثل همیشه، گیمرها بهترین و قدرتمندترین سخت افزار ممکن رو میخوان. این افراد حالا به رزولوشن ۴K عادت کردن اما از طرفی سیستم اونا باید کار انکد ویدیو و استریم اونو هم بدون هیچ اختلالی بکنه.

از طرف دیگه براساس آمارهای اینتل، ۱۳۰ میلیون خالق محتوا هست که با دوربینای باکیفیت و وسایل ادیت، آماده ان ویدیوهای خود رو به دست جمعیت بسیار بزرگ تماشاگران ویدیوهای آنلاین برسانند. این دسته از افراد هم حتماً به دنبال کامپیوترای قوی واسه انجام کارای خود هستن.

درکنار همه اینا، اینتل می خواد جمعیت طرفداران خود رو دوباره واسه کامپیوترای شخصی هیجان زده کنه. ۱۸ هسته، شوخی نیس. این در حالیه که کلا سری X، تواناییای جدیدی رو هم در اختیار مشتاقان و گیکا قرار میده.

 اعضای خونواده سری X

چند ماه پیش و در نمایشگاه کامپیوتکس، اینتل از بعضی اعضای سری X رونمایی کرد اما دیروز (۱۷ مرداد) بود که مشخصات مربوط به اعضای قوی تر خونواده X رو به شکل رسمی گفت. کدرمز پردازنده ۱۸ هسته ای در زمان تولید، «Basin Falls» (به معنی حوض آبشار) بوده. این پردازنده که با شماره مدل ۷۹۸۰XE شناخته می شه، دارای فرکانس پایه ۲.۶ گیگاهرتزه اما توانایی Turbo Boost 2.0، می تونه در هر زمان که نیاز باشه فرکانس پردازشی رو به ۴.۲ گیگاهرتز هم برسونه.

شاید پیش خودتون بگید «مگه دیوونه ام که ۸ میلیون واسه پردازنده ای بدهم که فرکانس پایه اش، زیر ۳ گیگاهرتزه» اما توانایی توربو بوست هر زمان که کار جدی با سیستم رو شروع کنین، فعال می شه. این چیپ حتی با Turbo Boost 3.0 می تونه به فرکانس پردازشی ۴٫۴ گیگاهرتز دست پیدا کنه که در ادامه، دربارش صحبت می کنیم.

البته هنوز هیچ مصرف کننده ای دستش به این چیپ نرسیده و کسی نمی دونه در عمل چیجوری کار می کنه، اما خود اینتل با آزمایشایی که انجام داده، میگه که پردازنده ۱۶ هسته ای از سری i9، در Cinebench R15 به امتیاز ۳۲۰۰ رسیده، البته وقتی که با یه کارت گرافیک GTX 1080Ti  انویدیا جفت شده.

این امتیاز، چیپ مورد بحث رو دقیقاً کمی پایین تر از پردازنده ۲۴ هسته ای E5 2697 از خونواده Xeon (چیپایی واسه کامیپوترهای سازمانی نه کامپیوترای شخصی) قرار میده. مقایسه بعدی هم جالبه. چیپ ۷۷۰۰K از سری i7، در همین تست با امتیاز ۹۶۶ مواجه شده.

اینتل میگه که چیپای ۱۴ تا ۱۸ هسته ای سری X رو در ۲۵ سپتامبر (سوم مهر) به فروش میرسونه. نسخه ۱۲ هسته ای زودتر در ۲۸ آگوست (ششم شهریور) عرضه می شه در حالی که بقیه اعضای سری X قبلاً عرضه شدن.

جاده ای به طرف هسته هجدهم

مدیر گروه پلتفرم دسکتاپ در اینتل، اعتراف می کنه که در چند سال گذشته، اینتل بیشتر بر فُرمای جدید رایانش کامپیوتری تمرکز کرده بود، مانند پیشرفت چیپایی کوچیک تر واسه لپ تاپای فوق باریک و دستگاه های هیبریدی. و اینجور تمرکزی، سرعت نوآوری واسه پردازندهای کلاس دسکتاپ رو کاهش می داد.

ایشون خبر میده که مشتاقان کامپیوترای شخصی و گیکا، شدیدا از تصمیم اینتل مبنی بر نبود ارائه نسل پنجم واسه کلاس دسکتاپ ناراضی شده بودن. به خاطر همین اینتل از همون زمان تصمیم میگیره که بیشتر این افراد رو راضی کنه. همین شد که در کامپیوتکس ۲۰۱۴، چیپایی با کد «Devil's Canyon» عرضه کرد. Core i7-4790K اولین چیپ چهار هسته ای اینتل واسه کامپیوترای شخصی بود که روی فرکانس پردازشی ۴ گیگاهرتز تنظیم شده بود.

در اواخر ۲۰۱۴، یه پردازنده ۱۰۰۰ دلاری دیگه نشون داد که ۸ هسته پردازشی داشت. این چیپ براساس Haswell-E، با عنوان «Extreme Edition» راهی بازار شد و تونست تبدیل شه به قدرتمندترین چیپ کلاس دسکتاپ در زمان خود. اما حتی همین چیپ هم واسه گیمرهای حرفه ای، تا حدی ناامیدکننده بود. دلیل اصلی، کلاک پایه اون بود که روی ۳ الی ۳.۵ گیگاهرتز بسته شده بود و همین مسئله، دلیل شد تا عده خیلی از مشتریان، تصمیم بگیرن کامپیوترای خود رو بروزرسانی نکنن.

اما تلاشایی مثل نسخه Devil's Canyon و Haswell-E، تیکه های کوچیکی از یه پازل بزرگ تر بودن. اینتل در اصل مشغول تحقیق بود تا ببینه که جامعه مشتریانش، کلا با اینجور چیپایی رابطه برقرار می کنه یا خیر. با Haswell-E، اینتل رشدی ۲۵ درصدی رو در فروش تجربه می کنه.

Broadwell-E که در کامپیوتکس ۲۰۱۶ رونمایی شد، نقش غول بزرگ بعدی اینتل رو داشت؛ اولین بار که اینتل ۱۰ هسته رو تو یه پردازنده جای داده بود. حتی با در نظر گرفتن قیمت ۱۷۲۳ دلاری اش، بازم طرفداران زیادی با شور و شوق خیلی زیاد به سمت اون اومدن.

همین موفقیت، اینتل رو در راه پیشرفت پردازنده ۱۸ هسته ای و امروزی اش قرار داد و باعث شد در آگوست گذشته، مدیران اینتل تصمیم بگیرن در نقشه راه سال ۲۰۱۷ تغییراتی بسازن. در برنامه های قبلی اینتل، مدتا بیشتر طول می کشید تا این شرکت بخواد پردازنده ای ۱۸ هسته ای تولید کرده و اونو در اختیار مشتریانش بذاره.

مدیر گروه پلتفرم دستکتاپ میگه: «راستش رو بخواین، بحث زیادی در داخل شرکت داشتیم. فکر می کردیم داریم تعداد هسته هایی رو تو یه چیپ به کار می گیریم و کاری انجام می دیم که نیاز چندانی به اون نیس و کسی اونو نخواسته. فکر می کردیم شاید واقعاً انقدر درخواست واسه اینجور سطحی از قدرت پردازشی وجود نداشته باشه.»

ویژگی Turbo Boost Max

مسئله ای که بالاتر از تعداد هسته ها وجود داشت، یکی از مشکلات قدیمی در پردازندهای سری Extreme بود. معمولاً در گذشته وقتی می خواستین به سراغ خرید یکی از این چیپا برید، مجبور می شدید بخشی از سرعت کلاک رو فدای داشتن هسته های بیشتر کنین. مثلا، Haswell-E یه گیگاهرتز از پردازنده Devil's Canyon کندتر بود چون که هسته های بیشتری داشت.

مشکلی که واسه مصرف کننده به وجود می اومد هم این بود که گیمرها، معمولاً میخوان روی یه کار تمرکز کنن و بهترین کارایی رو به دست بیارن. از طرف دیگه اقدامات دیگه مانند برادکست ویدیو و یا انکدینگ، با هسته های بیشتر، بهتر انجام می شه. همین موضوع باعث شد تا انتخاب پردازنده با هسته های بالا، تبدیل به یه انتخاب سخت واسه خریدار شه: باید سیستمی بخریم که بتونه بازیا رو بهتر اجرا کنه یا سیستمی که در کار تولید محتوا قوی تر باشه؟

مدیر گروه پلتفرم دسکتاپ در اینتل میگه که هرچه هسته های بیشتری رو درون یه پردازنده جای بدیم، باید بیشتر نگران خنک کردن اونا باشیم. اما سال پیش اینتل در کنار معرفی چیپ Broadwell-E، از یه راه حل به خاطر همین مسئله هم پرده برداشت که تکنولوژی Turbo Boost Max 3.0 نام داشت؛ نسخه ای جدید از فناوری توربو بوست که به هسته ها اجازه میده بسیار سریع تر فعالیت کنن.

سال پیش در کامپیوتکس، مدیران اینتل اینطور در مورد تکنولوژی توربو بوست ۳ توضیح دادن: «با این فناوری امروز می تونیم بگیم که مثلا تو یه پردازنده ۱۰ هسته ای، می شه کاری کرد که یه هسته، سریع تر از ۹ هسته دیگه فعالیت داشته باشه. به این شکل کارایی که بار زیادی دارن و نیازمند یه هسته قوی هستن، می تونن به این شکل مدیریت شن.»

Turbo Boost Max راه و روش متفاوت و زیادی بود ولی مشکلاتی هم داشت. مثلا، نیاز داشتین تا مادربرد سیستم شما از اون پشتیبانی کنه و بعد به وسیله یه درایور کنترلش کنین. باید برنامه ای رو باز می کردین و به شکل دستی، سرعت رو بالا می بردین.

اما حالا و با سری X، اینتل به کار گیری Turbo Boost Max رو بهینه تر و سریع تر کرده. حالا می تونه دو هسته رو در چهار دسته جور واجور تا ۴.۵ گیگاهرتز مدیریت کنه. این در حالیه که نسخه قبلی تنها یه هسته رو تا ۴ گیگاهرتز مدیریت می کرد.

از طرف دیگه Turbo Boost Max حالا با خود ویندوز هماهنگ می شه. دیگه نیاز به درایور و برنامه جداگونه واسه مدیریت اون نیس و ویندوز خیلی راحت در زمان نیاز، اونو به کار میندازه تا نیروی پردازشی بیشتری دریافت شه.

بازم اینتل در برابر AMD

اگه دل تون واسه یه جنگ سخت افزاری نوستالژیک تنگ شده، بد نیس بدونین که AMD هم کمربند قدرت رو بسته تا دوباره جلوی اینتل ظاهر شه. چند ماه پیش شرکت AMD پردازندهای سری Threadripper خود رو معرفی کرد که در واقع پردازندهایی قوی واسه کلاس دسکتاپ هستن.

این اجناس مثل همیشه، از پردازندهای اینتل شدیدا ارزون تر هستن. ۱۹۵۰X با ۱۶ هسته، ۹۹۹ دلار قیمت داره و کلاک پردازشی اون بین ۳.۴ الی ۴ گیگاهرتز تنظیم شده. اگه بخواین با همین بودجه به سراغ اینتل برید، می تونین پردازنده ۱۰ هسته ای سری X رو جفت و جور کنین. پردازنده ۱۶ هسته ای اینتل، قیمتی برابر با ۱۶۹۹ دلار داره.

رنگ و بوی این جنگ واسه عاشقان سخت افزار آشناست. AMD در کل واسه کسائی که میخوان با کمترین بودجه، بیشترین ارزش به ازای سخت افزار رو به دست بیارن، انتخاب بهتریه. اما مسئله اینجاس که AMD هم واسه چند سال کاری به ابر-پردازندهای کلاس دسکتاپ نداشته و حالا این شرکت هم مثل اینتل، قماری رو با معماری Ryzen شروع کرده.

پردازنده Threadripper از AMD، در Cinebench R15 امتیاز ۲۸۷۶ رو کسب کرده. با اینکه این رتبه، پایین تر از پردازنده ۱۶ هسته ای اینتل (با امتیاز ۳۲۰۰) است، اما باید توجه کرد که محصول AMD، قیمت ۹۹۹ دلاری داره و در اصل ۶۹۹ دلار از محصول اینتل ارزون تره.

راه پیش رو

چند سال زمان میبره تا کاربران حرفه ای، پردازندهایی با قدرت بیشتر از محصول ۲۰۰۰ دلاری اینتل نیاز داشته باشن. و البته در اون زمان، چیپایی با قدرت پردازشی بالا با قیمت مناسب تری به دست کاربران می رسن.

اما این حقیقت که اینجور پردازنده ای امروز هست، نشون میده که اولویتا اینتل چه چیزایی هستن. این شرکت در آخر در حال توجه نشون دادن به نیاز گیکا و طرفداران قدیمی اشه و امید داره که از این توجه، جواب مالی مثبتی بگیره.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *