تبیین جنبه های آموزشی و تربیتی امید و نقش آن در سلامت روان انسان از دیدگاه اسلام- قسمت ۲۱

تبیین جنبه های آموزشی و تربیتی امید و نقش آن در سلامت روان انسان از دیدگاه اسلام- قسمت ۲۱

یَا بَنِیَّ اذْهَبُوا فَتَحَسَّسُوا مِن یُوسُفَ وَأَخِیهِ وَلَا تَیْأَسُوا مِن رَّوْحِ اللَّهِ إِنَّهُ لَا یَیْأَسُ مِن رَّوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْکَافِرُونَ
پسرانم! بروید، و از یوسف و برادرش جستجو کنید؛ و از رحمت خدا مأیوس نشوید؛ که تنها گروه کافران، از رحمت خدا مأیوس می‌شوند!»( ۶۱/ یوسف، ۸۷ و همچنین آیه ی (اعراف،۹۹) نیز دلالت بر این معنی دارد.
قُلْ یَا عِبَادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا مِن رَّحْمَهِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ ‌.
بگو: «ای بندگان من که بر خود اسراف و ستم کرده‌اید! از رحمت خداوند نومید نشوید که خدا همه گناهان را می‌آمرزد، زیرا او بسیار آمرزنده و مهربان است.(زمر ۵۳)
قَالَ وَمَن یَقْنَطُ مِن رَّحْمَهِ رَبِّهِ إِلَّا الضَّالُّونَ ‌
گفت: «جز گمراهان، چه کسی از رحمت پروردگارش مأیوس می‌شود؟!»(حجر/۵۶ )
الَّذِی یُنَزِّلُ الْغَیْثَ مِن بَعْدِ مَا قَنَطُوا وَیَنشُرُ رَحْمَتَهُ وَهُوَ الْوَلِیُّ الْحَمِیدُ
او کسی است که باران سودمند را پس از آنکه مأیوس شدند نازل می‌کند و رحمت خویش را می‌گستراند؛ و او ولیّ و (سرپرست) و ستوده است.( شوری، ۲۸ ونیز روم، ۴۹ و یوسف، ۱۱۰)
وَالَّذِینَ کَفَرُوا بِآیَاتِ اللَّهِ وَلِقَائِهِ أُولئِکَ یَئِسُوا مِن رَّحْمَتِی وَأُولئِکَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ
کسانی که به آیات خدا و دیدار او کافر شدند، از رحمت من مأیوسند؛ و برای آنها عذاب دردناکی است!( فصلت، ۴۹ و نیز: هود، ۹ و اسراء، ۸۳ و روم، ۳۶)
پیوست ۲
روایات در باب امید و سلامت روان
پیامبر عزیز اسلام صلى الله علیه و آله در یکى از مسافرت‏هایش با کاروانى رو به رو شد، کاروانیان گفتند: درود بر تو اى پیامبر خدا
پیامبر صلى الله علیه و آله پرسید: شما کیستید؟ عرض کردند: ما عدّه‏اى مؤمن هستیم.
حضرت فرمود: حقیقت ایمان شما چیست؟ گفتند: خشنودى به قضاى خداوند و فرمانبردارى خدا و سپردن کارها به دست او
فرمود: پس اگر راست مى‏گویید، آنچه را که در آن ساکن نمى‏شوید نسازید و آنچه را نمى‏خورید نیندوزید و از خدایى که به سویش باز مى‏گردید، پروا کنید. (بحار الانوار باب ۱۴)
پیامبر اکرم (ص ): بنی آدم نابود می شود و دوچیزاز او باقی می ماند حرص و آز
پیامبر اسلام (ص) : امید رحمت خدا برای امت من است. اگر امید نبود، مادری فرزند خویش را شیر نمی‌داد و کسی درختی نمی کاشت.
امام علی (ع):اگر ناامیدی به قلب انسان دست یابد، حسرت و اندوه آدمی را از پای درمی‌آورد-کسی که در پی سراب (آرزوی واهی )برود ،رنجش به درازا می کشد و تشنگی اش افزون گردد آن که آرزوی سیراب شدن از سراب دارد ،امیذش ناامید می شود و در تشنه کامی خویش جان سپارد . (آمدی ،۱۳۸۶)
-بهترین کارها، تساوی بین خوف و رجانسبت به خداوند است.
از خدا استعانت می‌جویم، همچون کسی که به فضل و رحمت خدا امید بسته است …، و بسان کسی که با یقین کامل به او امیدوار است، ایمان دارم. (خ /۱۱۸)
. (خ /۱۱۵ ) خدایا فقط تو، مایهامید هر بیچاره ای
وهر امیدی، نا به جاست جز امید به خدای متعال( خطبه/ ۱۶۰)
از نظر امام علی آرزوهای درست و سازنده عبارتند از
– آرزوی آسایش مظلومان (خطبه ۱۳۱، نامه ۲۲،بند ۳)
– آرزوی آینده و قیامتی روشن (خطبه ۸۷بند۳،نامه ۲۲بند ۱)
-آرزوی اجرای حدود الهی (خطبه ۱۳۱بند ۳)
– آرزوی ارزش های والای اخلاقی (خطبه ۱۵۳ بند ۱۲)
– آرزوی استواری دین ( خطبه ۱۳۱ بند ۳ )
– آرزوی اصلاح جامعه اسلامی (همان )
– آرزوی اصلاح نفس (نامه ۳۱ بند ۳۷ )
– آرزوی بهترین بنده خدا بودن (خطبه ۱۲۹ بند ۸ )
-آرزوی بی نیازی (خطبه ۲۲۵ بند ۱)
-آرزوی پیروزی بر دشمن ( نامه ۵۳ بند ۵۷)
– آرزوی پیروزی حق (نامه ۶۶ بند ۲ )
–آرزوی شهادت (خطبه ۱۱۹ و نامه ۳۵ )
– آرزوی عافیت دین و دنیا (خطبه ۲۱۵ )
– آرزوی گسترش عدالت (نامه ۵۳ )
– آرزوی نابودی باطل (نامه ۶۶)
– آرزوی نجات از فتنه ( خطبه ۱۷۱)
– آرزوی وحدت سیاسی (خطبه ۲۱۶ )
– آرزوی همبستگی و دوستی ملت (نامه۵۳)۵۳
– نتایج آرزوهای کاذب از نگاه امام علی ( ع ):
(- اسارت و سقوط (خطبه ۸ ۲
بدرفتاری و بدکرداری (حکمت ۳۶،بند ۶) –
کوتاهی در عمل (خطبه ۲۸،بند ۳)-
( کوردلی و ناآگاهی (حکمت ۲۷۵،بند ۲-
-مرک و نابودی (حکمت ۱۹)
– غفلت از مرگ (خطبه ۱۱۴،بند ۱۱)
– کاستن از عقل (خطبه ۸۶،بند ۱۴)
– فراموش کردن آخرت (خطبه ۲۸ ،بند ۷و۴۲ )
– کم فکری و غفلت (خطبه ۸۶،بند ۸)
فریب دادن (خطبه ۸۴،بند ۱۴) –
امام علی (ع) حد میانه واعتدال هر امری را توصیه می کند و از افراط و تفریط نهی میکند .
– آرزوهای خوش باعث کوری چشمان بصیرت مردمان می شود. (حکمت /۲۷۵)
امام علی علیه السلام قربانگاه اندیشه ها را زیر برق آرزوها می داند. (حکمت ۲۱۹)
امام علی (ع ) :اگر بنده خدا اجل و پایان کارش را می دید ،با آرزو وفریب آن دشمنی می ورزید . (حکمت ۳۳۴)
همچنین ایشان آرزوهای زیاد را ،ناشی از فساد عقل آدمی می داند .(فلسفی ،۱۳۶۸)

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*