تحلیل رابطه جوسازمانی و رفتار شهروندی سازمانی در دانشکده مدیریت دانشگاه تهران- قسمت ۳

عملکرد جو سازمانی همانند یک پل ارتباطی است بدین صورت که جو سازمانی از یک طرف تا حد زیادی نقش تعیین کننده در روحیه و میزان رضایت کارکنان و طرز کار آ نها دارد و از طرف دیگر خود تحت تأثیر جنبههای عینی و ملموس سازمان است و آنها نقش تعیین کننده در کیفیت جو سازمانی دارند. لذا میتوان گفت که جو سازمانی در این خصوص مانند یک پل عمل میکند (اعتمادی اهری، ۱۳۸۵، ۱۴۹).
جو عبارت است از درک و یا احساسی که کارمندان نسبت به این جنبههای محسوس سازمانی بدست میآورند. در طرف دیگر پل روحیه و رفتار کارمندان واقع است که هر کس از دریچههایی که به رنگ ارزشها، نیاز و شخصیت خودش است به دنیا مینگرد، و این همان ادراکی از جهان است که در طرز تفکر و رفتارش تأثیر میگذارد (مدنی، ۱۳۸۷، ۱۱۲).

 

۲-۲-۲ مفهوم جو سازمانی از نگاه صاحب نظران :

 

اولین مطالعه از جو سازمانی توسط « هالپین[۷]» و « کرافت[۸]» صورت گرفته است. آنها اولین پرسشنامه توصیف جو سازمانی را به نام پرسشنامه توصیفی ۱۰۰ سوالی به کار بردند. این سوالات به ۶۴ سوال خلاصه شد که به نام پرسشنامه توصیف جو سازمانی (OCD Q)[9] گروه زیر تقسیم گردید که چهار تا از اینها به توصیف خصوصیات گروه مدیریت و چهار تای دیگر به اجزای عمل و عکس العمل کارکنان‌ مدیر پرداخته بودند، آنها از طریق این پرسشنامه ۶ جو اصلی را در سازمان تشخیص دادند آنها را در طول یک پیوستار از جو باز تا جو بسته مرتب نمودند (سید عباس زادگان، ۱۳۸۲، ۲۷-۴۲۶).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

باز خودمختار کنترل شده دوستانه پدرانه بسته

 

در این تحقیق هالپین و کرافت ضمن تشخیص و توصیف ۶ جز اصلی در سازمان، ۸ عامل اثرگذار بر جو سازمانی را تعیین نمودند این عوامل شامل موارد ذیل میباشند.

 

 

    • بی قیدی، که اشاره به احساس سردرگمی فرد یا گروه در مورد کار محوله دارد.

 

    • مخالفت، که اشاره به احساس تحمیل وظایف غیر ضروری از مدیر به کاکنان دارد.

 

    • روحیه، اشاره به احساس ارضای نیازهای اجتماعی کارکنان و احساس لذت از موفقیت در کار و فعالیت دارد.

 

    • صمیمیت، اشاره به احساس لذت از وجود روابط اجتماعی دوستانه بین کارکنان دارد.

 

    • کنارهگیری، که اشاره به رفتار مدیریت رسمی و غیر شخصی دارد و از آمیزش با کارکنان اجتناب می‌نماید.

 

    • تأکید بر تولید، اشاره به رفتار مدیریت که شامل حدود دستور و سرپرستی نزدیک و رسمی با کارکنان دارد.

 

    • نفوذ، اشاره به مدیریتی دارد که با رفتارش سعی در ارایه مدلی برای ایجاد انگیزش و انجام رسانیدن کارها دارد.
برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

 

 

ملاحظه به رفتار انسانی مدیر با کارکنان بر میگردد (خاکسار، ۱۳۸۱).
مکلری و هنسلی (۱۹۷۳)، جو سازمانی را جنبه کیفی روابط بین افراد در یک سازمان تعریف میکنند که بستگی به درک فرد از کار و مقام و دیگر اعضاء در سازمان دارد. این ادراکات عمدتاً به وسیله مشارکت افراد در سازمان تعیین میشود و مجموعه رفتار آنها روابط کاری افراد را به وجود میآورد (شیرازی، ۱۳۷۳، ۱۵۶).
لیتوین واسترینجر در پژوهشی دیگر نشان دادند که شیوه رهبری از عواملی است که در جو سازمانی تأثیر دارد. آنان موسسات آموزشی متفاوتی را بررسی کردند که رهبران هر یک از آنها به شیوه متفاوتی آموزش دیده بودند. به طور مثال، در موسسه “ الف” رهبر سختگیرتر بود و بر حفظ نظم تأکید داشت و از عملکرد ضعیف انتقاد میکرد؛ اما موسسه “ ب” بر ا یجاد جو غیر رسمی و دادن پاداش وجایزه تأکید می‌ورزید. آنها به این نتیجه رسیدند که کارمندان هر موسسه به روشنی با اثرهای متفاوت ناشی از فضای سازمانی کنار آمدهاند افراد موسسه “ الف” احساس میکردند سازمانشان “غیر حامی” و بسیار ساختاری است؛ اما افراد موسسه “ ب” احساس میکردند سازمانشان دارای ساختار محدود است ونوآوری و نواندیشی را تشویق میکند بدین ترتیب یک رهبر میتواند بر جو سازمانی موسسه خود تأثیر عمیقی داشته باشد.
تاگیوری (۱۹۷۸) جو سازمانی را متشکل از چهار بعد میداند: بوم شناسی، محیط، سیستم اجتماعی و فرهنگ.
الف: بوم شناسی؛ عبارت است از عوامل فیزیکی و مادی در سازمان مثل تسهیلات و شرایط ساختمان.
ب: محیط؛ بعد اجتماعی سازمان است مثل نژاد، قومیت، روحیه و انگیزش.
ج: سیستم اجتماعی؛ به سازمان و ساختار اداری سازمان اشاره دارد مثل ساماندهی و تصمیمگیری.
د: فرهنگ؛ به ارزشها و اعتقادات و هنجارها و طرز تفکر افراد در سازمان اشاره دارد (اعتمادی اهری، ۱۳۸۵، ۱۴۵).
مارشال پول[۱۰] (۱۹۶۸) جو سازمانی را به صورت زیر خلاصه کرده است :
جو سازمانی مورد توجه واحدهای بزرگ سازمان قرار گرفته و خصوصیات کل سازمان یا فرد واحدهای
مهم آن را توصیف میکند.
جو سازمانی به توصیف یک واحد سازمانی میپردازد و نیز نشان دهنده واکنشهای هیجانی افراد نسبت
به سازمان است.
جو سازمانی از عملیات روزمره سازمانی که برای خود سازمان و اعضای آن مهم است بدست میآید.
جو سازمانی بر رفتار و نگرش اعضاء تأثیر میگذارد (دشمنزیادی، ۱۳۷۴).

 

۲-۲-۳ عوامل موثر بر جو سازمانی :

 

ساختار، تکنولوژی، محیط خارجی، خطمشیها، سازماندهی کارها، ارتباطات بین اشخاص، بعد اجتماعی سازمان و اقدامات مدیریتی بر جو سازمان تأثیر مهمی دارند (عسکریان، ۱۳۸۳، ۶۲-۶۳).

 

 

  • ساختار سازمان

 

از جمله عوامل ساختاری موثر بر جو، اندازههای سازمان است در سازمانهای وسیع، بین مدیریت مرکز و واحدهای تابعه، انزوای غیر قابل انکار وجود دارد لذا با ایجاد مکانیسمهایی شبکههای ارتباطی را بهتر تعبیه میکند.

 

 

  • سازماندهی کار

 

در سازمانهای کوچکتر، محیط بازتر و پر اعتمادتر است و جو دوستانهتری وجود دارد و استفاده بهتر از زمان ایجاب میکند که زمان کاری در سازمان از طریق برنامهریزیهای ساعتی، روزانه و هفتگی، کنترل شود. این عمل در کارمند، احساس انجام اموری را که باید در زمانهای خود انجام دهد، به وجود میآورد.

 

 

  • ارتباطات
Leave a Reply

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *