فناوری

نبرد شرق و غرب؛ مقایسه جنگنده چینی J-20 و جنگنده آمریکایی F-35

دونالد ترامپ رییس جمهور منتخب آمریکا دوشنبه قبل گفت که هزینه ساخت جنگندهای F-35 از کنترل خارج شده. اون در توئیتر با گفتن این اضافه کرده که میلیاردها دلار بعد از ۲۰ ژانویه – روزی که ایشون رسما کار خود رو به عنوان رییس جمهور شروع می کنه – صرفه جویی می شه.

انتقاد ترامپ در شرایط اقتصادی الان آمریکا قرارداد هنگفت دولت این کشور رو با شرکت لاکهید مارتین که سازنده F-35 هستش، رو کرد. اون طور که گزارش شده، پروژه F-35 هزینه ای بالغ بر ۴۰۰ میلیارد دلار به دولت آمریکا تحمیل کرده که اونو به گرون ترین اسلحه در تاریخ بدل می کنه.

در این طرف دنیا و در شرق، چینیا هم دست به طراحی یه جنگنده پیشرفته زده ان که می گن از تواناییای عملیاتی بالایی بهره مند بوده و هزینه تولید بسیار کمتری در مقایسه با F-35 داره. به خاطر این می خوایم در ادامه به مقایسه دو ساخته شرق و غرب بپردازیم.

چه موقع F-35 و J-20 رونمایی شدن؟

جنگنده آمریکایی اولین پرواز رسمی خود رو در ۱۵ دسامبر ۲۰۰۶ به نمایش گذاشت. یه دهه بعد و در دوم آگوست ۲۰۱۶ نیروی هوایی آمریکا از آماده شدن اولین اسکادران جنگندهای F-35A خبر داد. این جنگندها می تونن در عملیات جور واجور تهاجمی یا دفاعی زمینی و هوایی شرکت کنن.

در طرف دیگه جنگنده چینیا، در سال ۲۰۱۱ معرفی شد و اولین پرواز خود رو نوامبر امسال در نمایشگاه هواپیمایی شهر ژوهای به نمایش گذاشت. اونطور که می گن، J-20 پیشرفته ترین جنگنده در حال ساخت به وسیله ارتش چینه.

مشخصات این دو جنگنده چیه؟

F-35 تک موتوره بوده و در همه شرایط جوی می تونه خود رو از دید رادارها مخفی کنه؛ هم اینکه به دلیل تواناییای فوق العاده بالا چند منظوره بوده و به وسیله یه خلبان کنترل می شه.

هدف از طراحی این جنگنده نابود کردن سیستمای موشکی پیشرفته زمین به هوا عنوان شده؛ به خاطر این واسه اجرای موفقیت آمیز این نوع از عملیات، قدرت پردازشی فوق العاده بالایی داشته و از سیستمای راداری و تشخیص هدف پیشرفته ای برخورداره. هم اینکه F-35 توانایی انجام عملیات هوایی برد کوتاه و بلند رو داره و در مقایسه با جنگنده تاکتیکی F-22 از سنسورهای پیشرفته تر و انعطاف بالاتری در نگهداری در پایگاه برخورداره.

بر خلاف F-35، جنگنده چینیا دو موتوره بوده و کاناردهایی (بالچه) در جلوی بال اصلی اون دیده می شن؛ هم اینکه به وسیله یه خلبان کنترل شده و توانایی مخفی شدن از رادارها رو داره.

بدنه این هواپیما واسه حمل اسلحه و سوخت بیشتر، به صورت کشیده طراحی شده و به نظر می رسه سه محفظه داخلی – دو محفظه کوچیک واسه موشکای برد کوتاه و یه محفظه بزرگ واسه موشکای هوا به هوا یا هوا به زمین با برد بلند – واسه قرار گرفتن سلاحا در خود داره.

در مقایسه با نسل پنجم جنگنده آمریکایی، J-20 برد حرکتی بیشتری داشته و می تونه سلاحای داخلی و سوخت بیشتری حمل کنه. خیلی از مشخصات این جنگنده به دلیل بی میلی مقامات نظامی چین در ارائه اطلاعات، تا الان نامعلوم باقی مونده که دلیل احتمالی اون از طرف بعضی کارشناسان تکمیل نشدن پروژه یا در اصل غیر چینی بودن جنگنده اعلام شده.

کارکرد اونا در رادارگریزی و بقیه قابلیتا چیجوریه؟

بر خلاف نسلای قبلی جنگندهای آمریکایی، F-35 واسه رادارگریزی و عملیات مخفیانه طراحی شده. به خاطر همین، شکل بدنه و مواد به کار رفته در اون به طور کامل با هدف تعیین شده سازگاری دارن. هم اینکه نگهداری از این جنگنده نسبت به نمونه های قبلی راحت تر بوده و از مواد مقاوم تری ساخته شده.

با وجود موارد اشاره شده، مثل بقیه هواپیماهای رادارگریز F-35 هم در برابر رادارهای فرکانس پایین – مثل رادارهای غیرنظامی کنترل ترافیک هوایی – قابل شناساییه. البته این رادارها نمی تونن مختصات دقیقی واسه هدایت موشک به سمت هدف جفت و جور کنن.

دماغه و دو طرف خلبان در J-20 واسه رادارگریزی به شکل خاصی که تا حدود زیادی مشابه F-22 هستش، طراحی شده؛ پس از این دید بخش جلویی جنگنده چینی کارکرد خوبی داره اما کنارها و خروجی دور محور برابر موتورها، خطر تشخیص داده شدن به وسیله رادارها رو بالا می برن.

در مورد اندازه صدای تولیدی یکی از حاضرین در نمایشگاه هوایی چین ۲۰۱۶ گفته هنگام پرواز در ارتفاع کم J-20 صدای بسیار زیادی داشته.

هر کدوم از جنگندها چقدر هزینه دارن؟

تا الان سه نوع از جنگنده آمریکایی ساخته شده. ارزون ترین نسخه F-35A نامگذاری شده که براساس قرارداد گذشته هر فروند بدون موتور هزینه ای ۹۸ میلیون دلاری داره؛ این رقم در صورت رسیدن به ظرفیت کامل تولید به ۸۵ میلیون دلار کم میشه.

در سال ۲۰۱۴ بخش خبری CBS از قول فرانک کندال خریدار ارشد تسلیحات پنتاگون گفت که برنامه F-35 ضمن تحمیل ۱۶۳ میلیارد دلار هزینه بیشتر از بودجه، هفت سال از جدول وقتی عقب مونده.

باحال اینکه همین اواخر مقامات پنتاگون اعلام کردن به ۵۰۰ میلیون دلار دیگه واسه تکمیل جتای در حال ساخت نیاز دارن! تحویل سفارشات F-35 به ارتش آمریکا تا سال ۲۰۳۷ زمان میبره و این جنگندها تا سال ۲۰۷۰ در ناوگان نیروی هوایی خدمت می کنن.

هزینه خریداری F-35 تا جایی بالا رفته که براساس گزارش گذشته نیویورک تایمز پنتاگون بر سر قیمت مشغول چانه زنی با شرکت لاکهید مارتین شده!

طبق گفته های یه کارشناس نظامی، جنگنده چینی بین یه پنجم الی یه سوم نمونه مشابه آمریکایی هزینه داره؛ قیمت پایانی فروش هم ۵ درصد بیشتر از هزینه تموم شده تعیین می شه.

این کارشناس، J-20 رو برابر F-22 می دونه؛ جنگنده ای که هر فروند اون حدود ۱۵۰ میلیون دلار قیمت داره. با این حساب هر فروند جنگنده چینی J-20 باید قیمتی در حدود ۳۰ الی ۵۰ میلیون دلار داشته باشه.

دلایل هدف دار واسه پیشرفت این جنگندها چیه؟

برنامه F-35 می تونه به عنوان یه وسیله دیپلماتیک واسه گسترش شبکه مشتریان نظامی آمریکا بکنه. مثلا رژیم اشغالگر قدس با صرف هزینه ۵٫۵ میلیون دلاری ۳۳ فروند از این جت جنگنده رو سفارش داده و می خواد در سالای آینده این رقم رو به ۵۰ فروند زیاد کنه.

علاوه بر این به گفته ارلاندو کاروالهو معاون اجرایی لاکهید مارتین در سال ۲۰۱۴، F-35 نقش یه موتور قوی رو واسه تسریع روند رشد اقتصادی آمریکا و هم پیمانان بین المللی اش اجرا می کرد.

برخلاف آمریکاییا، چینیا برنامه ای واسه صادرات J-20 و یا به کار گیری اون واسه گسترش روابط یا مناسبات امنیتی ندارن و این جنگنده فقط در اختیار ارتش این کشور میشه.

جنگنده J-20 یه نتیجه کار بسیار مهم هم جهت با تلاشای چین واسه رسیدن به تکنولوژیای نظامی پیشرفته حساب می شه. به گفته تحلیل کنندگان موضوع صادر نشدن J-20 می تونه نشون دهنده اون باشه که این جنگنده پیشرفته ترین هواپیمای جنگیه که چینیا موفق به ساخت اون شدن.

با وجود امتیازات و مشکلات، J-20 مدرن ترین جنگنده ساخت چینه که براساس استانداردهای غربی پیشرفته و یکی از نشونه های رسیدن چینیا به تکنولوژی ساخت بدنهای رادارگریز هستش، دلیلی که جزو پیش نیازای اصلی در ساخت هواپیماهای پیشرفته جنگی حساب می شه.

این جت جنگنده با در نظر گرفتن توانایی شکست دادن بیشتر سیستمای دفاعی منطقه، پتانسیل بهم زدن توازن نظامی شرق آسیا رو داره.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *